PROTİSTA ALEMİ

 PROTİSTA ALEMİ

   

      Protistler (Latince: Protista, bazen Latince: Protoctista), ayrışık (heterojen) bir canlı grubudur ve hayvan, bitki ya da mantarolarak değerlendirilemeyen ökaryot canlılardan oluşur. Protistler bilimsel sınıflandırma açısından âlem olarak değerlendirilse de tek soylu (monophyletic) değil, kısmi soylu (paraphyletic) bir gruptur. Protistler içinde değerlendirilen canlıların da görece basit yapılı (tek hücreli ya da ileri düzeyde özelleşmiş dokuları olmayan çok hücreli) olmak dışında ortak özellikleri pek yoktur.

Beslenmeleri fotosentez, absorbsiyon ya da fagositoz ile, çoğalmaları ise eşeyli ya da eşeysiz üreme ile gerçekleşen protistlerin hareketsiz olanları olabildiği gibi, kamçı, siller ya da yalancı ayaklarla hareket edenleri de bulunur. Yaklaşık olarak 60.000 yaşayan, 60.000 kadar da soyu tükenmiş fosil türü bilinmektedir.

    Genel Özellikleri 

•  Eukaryotik canlılardır
• Tek hücreli ve koloni şeklinde yaşarlar
• Serbest ve parazit yaşayanlar bulunur
• Ototrof ve heterotrof olarak beslenenler bulunur
• Eşeyli ve eşeysiz üreme görülür
• Eşeyli üreme konjugasyonla
• Eşeysiz üreme bölünme ve tomurcuklanma ile gerçekleşir
• Beslenme ve hareket organellerine göre sınıflandırılır

  

    Kamçılılar

• Tatlı sularda yaşarlar.
• Kontraktil kofulları vardır
• Beslenme ve hareketlerini kamçılarıyla yaparlar.
• Kloroplast taşırlar.(Hem ototrof hem hetotrof beslenirler.)
• Işığı algılayan göz lekesi sayesinde ışıklı ortamlara doğru hareket ederler.
• Üremeleri amitozla gerçekleşir.
• Besinlerini hücre ağzıyla alırlar

     Kök ayaklılar

• Belirgin şekilleri yoktur.
• Serbest ve parazit olanları vardır.
• Beslenme ve hareketlerini pseudopod (yalancı ayak) denen sitoplazmik uzantılarla yaparlar.
• Tatlı suda yaşayanlarda kontraktil koful bulunur. Kontraktil koful hücreye giren fazla suyu ve çözünmüş metabolik artıkları hücrenin dışına atar.
• Bölünerek (Amitozla) çoğalırlar.
• Beslenme bütün hücre yüzeyi ile gerçekleştirilir.
• Madde alınımı ve dışa verilmesi difüzyon,osmoz ve Endositozla- Ekzositozla gerçekleştirilir.

   

    Silliler

• Tatlı sularda yaşarlar
• Kontraktil kofulları vardır.
• Beslenmelerini ve hareketlerini sillerle yaparlar.
• Hücre zarı pelikula denen sert yapıdan oluşmuştur.
• Pelikulada hareket organeli olarak siller ve korunma organelleri trikositler bulunur.
• Pelikula hücreye şekil ve dayanıklılık verir.
• Besinlerin alınımı hücre ağzı ile sindirim artıklarının atılımı ise hücre anüsüyle olur.
• İki nucleus taşırlar

1-Macronucleus:Metabolizmadan (Beslenme,hareket,solunum,boşaltım,eşeysiz üreme vb.)
2-Micronucleus: Eşeyli üremede görev alır.

• Üremeleri     

1- Eşeysiz: Amitozla
2- Eşeyli: Konjugasyonla gerçekleşir.

         
     Sporlular

• Parazit yaşarlar.
• Üremeleri sporla olur.(Metagenez görülür:Eşeyli ve eşeysiz üremenin birbirini ardışık takip etmesidir.)
• Hareket organelleri yoktur.(amoboid hareket ederler.)
• Besinlerini hazır aldıklarından besin kofuluları bulunmaz.
• Hayvansal organizmaların vücudunda yaşadıklarından kontraktil koful taşımazlar.

      Algler

• Tek hücreli,koloni oluşturanlar ve çok hücreli olan gruplar vardır
• Çok hücrelilerde kök,gövde,yaprak gibi oluşumlar yoktur
• Çoğunlukla fotosentetiktir
• Kloroplast ve farklı pigmentler de taşırlar
• Eşeysiz üremeleri bölünme ,tomurcuklanma ve vejetatif üreme ile gerçekleşir.Eşeyli üreme de görülür
• Suda veya sulu ortamlarda yaşarlar
• Su ekosistemlerinin temel üreticileridir
• Kloroplastlar e.r ler üzerine yerleşmiştir
• Deniz,göl,kaplıca ve buzul suları gibi çok farklı ortamlara uyumlu gruplar bulunur
• Bazı grupların aşırı çoğalması suyun özelliğinin bozulmasına ve diğer canlıların ölmesine neden olur
• Selüloz hücre çeperi bulundururla

Önemi

• Besin kaynağı olarak kullanılır
• Hayvan yemi üretimi
• Antibiyotik üretimi
• Kimya sanayide kullanılır
• Gübre üretimi
• Kozmetik ve ilaç sanayide kullanılır
• Minerel kaynağı olarak kullanılır
• Ekosistemlerde düzenleme ve artıkların arıtımı amacı ile kullanılır

       

    

     Cıvık mantarlar

•    Cıvık mantarlar çürümekte olan yaprak ve odun üzerinde bulunur. 
•   Yalancı ayak şeklindeki uzantılarla hareket ederler. 
•   Belirgin şekilleri yoktur 
•   Çok çekirdeklidirler. 
•   Hücre duvarları yoktur. 
•   Islak ve nemli yerlerde yaşarlar. 
•   Koloni oluşturarak, geniş alana yayılırlar. 
•   Çoğu saprofit, bazıları parazittir. 
•   Sporlarla ürerler.





       (  Bu yazı şuradan alınmıştır :      http://www.lisebiyoloji.com/protista.html  )

MONERA ALEMİ

 MONERA ALEMİ

Monera aleminde incelenen tüm canlılar, zar ile çevrili gerçek organelleri bulunmayan prokaryot hücre yapısına sahiptir. Kitin yapıda bir hücre duvarı ve halkasal yapıda basit bir genetik materyal taşıyan bu canlılarda,  hücre bölünmesi ile çoğalma görülür.

Monera alemi sınıflandırılırken, hayvanlar ve bitkiler gibi diğer canlı gruplarını sınıflandırmak için kullanılan terimlerin ve sistemlerin bu canlı grubuna uyarlanmış ve farklılaştırılmış halleri kullanılır.

(Bu yazı şuradan alınmıştır: http://www.biltek.tubitak.gov.tr/bilgipaket/canlilar/monera/monera_giris.htm )

Binlerce türü bilinmekte olup, sınıflandırılmaları tam olarak yapılamayan bir gruptur, üç domain (saha) canlı grubu kabul görmektedir.

            

            Basitçe Moneralar         

          

                 1:En basit canlılardır.

                  2: Prokaryat hücre yapısındadır. 
                  3: Bakteriler ve mavi-yeşil algler bu âlemde yer alır. 

      Moneralar genel olarak ikiye ayrılırlar.

         a. BAKTERİLER

         Bakteri  tek hücreli mikroorganizma grubudur. Tipik olarak birkaç mikrometre uzunluğunda olan bakterilerin çeşitli şekilleri vardır, kimi küresel, kimi spiral şekilli, kimi çubuksu olabilir. Yeryüzündeki her ortamda bakteriler mevcuttur. Toprakta, deniz suyunda, okyanusun derinliklerinde, yer kabuğunda, deride, hayvanların bağırsaklarında, asitli sıcak su kaynaklarında, radyoaktif atıklarda büyüyebilen tipleri vardır. Tipik olarak bir gram toprakta bulunan bakteri hücrelerinin sayısı 40 milyon, bir mililitre tatlı suda ise bir milyondur; toplu olarak dünyada beş nonilyon(5×10³⁰) bakteri bulunmaktadır, bunlar dünyadan biyokütlenin çoğunu oluşturur. Bakteriler gıdaların geri dönüşümü için hayati bir öneme sahiptirler ve gıda döngülerindeki çoğu önemli adım, atmosferden azot fiksasyonu gibi, bakterilere bağlıdır. Ancak bu bakterilerin çoğu henüz tanımlanmamıştır ve bakteri şubelerinin sadece yaklaşık yarısı laboratuvarda kültürlenebilen türlere sahiptir. Bakterilerin araştırıldığı bilim bakteriyolojidir, bu, mikrobiyolojinin bir dalıdır.

İnsan vücudunda bulunan bakteri sayısı, insan hücresi sayısının on katı kadardır, özellikle deride ve sindirim yolu içinde çok sayıda bakteri bulunur. Bunların çok büyük bir çoğunluğu bağışıklık sisteminin koruyucu etkisisiyle zararsız kılınmış durumda olsalar, ayrıca bir kısmı da yararlı (probiyotik) olsalar da, bazıları patojen bakterilerdir ve enfeksiyöz hastalıklar aniden olurlar; kolera, frengi, şarbon, cüzzam  ve veba bu cins hastalıklara dahildir. En yaygın ölümcül bakteriyel hastalıklar solunum yolu enfeksiyonlarıdır, bunlardan verem tek başına yılda iki milyon kişi öldürür, bunların çoğu Sahra altı Afrika'da bulunur.Kalkınmış ülkelerde bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde ve çeşitli hayvancılık faaliyetlerinde antibiyotikler kullanılır, bundan dolayı antibiyotik direnci yaygınlaşmaktadır. Endüstride bakteriler, atık su arıtması, peynir ve yoğurt üretimi,biyoteknoloji, antibiyotik ve diğer kimyasalların imalatında önemli rol oynarlar.

          (Bu yazı şuradan alımıştır:     http://tr.wikipedia.org/wiki/Bakteri  ) 

                Bir bakteri örneği ;

         

            b. ARKELER

      Archea, Crenarchaeota ve Euryarchaeota adı verilen iki ana alt koldan                                       ve Korarchaeotaadı verilen köklere yakın üçüncü bir alt koldan oluşur.

Crenarchaeota çoğunlukla bilinen tüm organizmalar içinde en yüksek sıcaklıklarda yaşayan hipertermofilik türleri içerir. Çoğu hipertermofil kemolitrofik ototroflardır ve yaşam alanları fotosentetik canlılardan yoksun olduğu için, bu canlılar bulundukları çevredeki tek birinci üreticilerdir. Hipertermofilik crenarchaeotlar yaşam ağacında birbirlerine oldukça yakın ve kısa dallanmalar gösterirler. Bu durum da bu organizmaların evrim süreci içinde oldukça az değiştiklerini gösterir. Böylece, dünya üzerinde yaşamın ilk belirdiği zamanlara yönelik çalışmalar için iyi modeller olurlar.

Euryarchaeota grubu fizyolojik açıdan çok çeşitli türleri içine alır. Bu canlılar çeşitli bakımlardan uç noktalardaki yerlerde yaşarlar.

Korarchaeota sarı bir kaplıca taşı üzerinde yapılan gen analiziyle keşfedilmişti fakat şu anda laboratuar kültürlerinde mevcut. Archaea ağacının köklerine yakın bir noktadan çıkan bu grubun, biyolojik özellikleri açısından çok eski organizmalar hakkında fikir sahibi olmamızı sağlayacağı düşünülüyor.

Enerji metabolizması açısından ele alındığında, çoğu Archaea'nın kemoorganotrofik olduğu, yani organik maddeleri enerji kaynağı olarak kullandığı görülüyor. Ototrofluk da Archaea türleri arasında oldukça yaygındır.

         (Bu yazı şuradan alınmıştır : http://www.biltek.tubitak.gov.tr/bilgipaket/canlilar/monera/archaea.htm )

    

      Monera Alemini açıklarken Arkeler Aleminide açıklamış olduk fakat konu devamında Arkeler Alemini yeniden açıklayacağız.

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

     Evrende birçok canlı vardır ve bilim insanlarının bunların her birini tek tek incelemesi mümkün  değildir. Bu yüzden, canlılar sınıflara ayrılırlar. Canlıların belirli özellikleri göz önüne alınarak  yapılan gruplandırmaya sınıflandırma veya biyosistematik denir. Sınıflandırmayı inceleyen bilim dalına sistematik (taksonomi) denir. Canlılar temel olarak 6 grupta sınıflandırılır.

•  Monera Alemi
•  Arkeler Alemi
•  Protista Alemi 
•  Fungi Alemi
•  Bitkiler Alemi 
•  Hayvanlar Alemi

Canlıları sınıflandırırken karşımıza 6 adet grup çıkıyor.Bu grupların içindeki canlılar bütünü o grubu bir alem haline getiriyor.İlk olarak Monera Alemini inceleyeceğiz.

CANLILAR ALEMİ AÇIKLAMA

Canlı kelimesini başka bir şekilde açıklamak istersek de:

Organize olan ve bu olan bu organize karakteri sayesinde kendi devamını sağlayabilendir. Kendiliğinden çeşitli kimyasal tepkimeleri gerçekleştiren, bu tepkimeler sayesinde yapı taşlarını kendisi oluşturabilen veya gerçekleştiğinde bunları yapabilen, kendisi dururken kendisi gibi yeni varlıklar oluşturabilen, içinde bulunduğu koşullardan haber olabilen ve bunlara karşı tepkimeler oluşturabilen ve en önemlisi ise bunların hepsini yapabilmek için mutlaka enerjiye ihtiyaç duyan her şeye CANLI denir.

Çeşitli kaynaklar ve açıklamalara bakıldığında karşımıza canlılarla ilgili önemli ve ortak özellikler çıkar.Bunları şöyle sıralayabiliriz:

1- Canlı metabolizması kendiliğinden çeşitli kimyasal olayları              gerçekleştirebilir.

2- Çevreyle arasındaki uyumu sağlayabilen bir yapıdır.

3- Neslinin devamı için üreyebilen çeşitli organizmaları içinde              barındırır.

4- Çeşitli kimyasal tepkimeler ve olayları gerçekleştirmek içim, iş        yapmak için enerjiye gerek duyan bir yapıdır.

    

 Canlılar çok çeşitli ve içinde birçok türü barındıran bir yapılar birliğidir.Az sonra açıklayacağımız canlı türlerini ve onların ortak yönlerinin konu başlıklarını teker teker inceleyeceğiz.Canlılarla ilgili basit bir görsel vermek istersek:

Bu görselden anlaşılacağı gibi birçok canlı türlerinin toplamı dünyamızı oluşturur bazılarını çıplak gözle görebiliriz.Ama çeşitli deneysel aletlerle görebileceğimiz birçok tür bulunmaktadır.

TÜR:  Tür, ortak özellikler taşıyan, aynı veya yakın gen havuzunda            bulunan biyolojik gruptur.

CANLILAR ALEMİ TANITIM

Merhabalar herkese, canlılar alemi ile ilgili size vereceğim bilgilere ilk önce kelimelerin anlamlarıyla başlamak istiyorum.Ve konunun sonunda ise bu canlıların beslenmelerini göreceğiz.


  

CANLI KELİME ANLAMI

Canlı ya da Organizma; biyoloji ve ekolojide, fonksiyonlarını yaşama mümkün olduğunca uyum sağlayarak sürdüren basit yapılı moleküllerin veya karmaşık organlar sistemlerinin bir araya gelmesiyle oluşan varlıklar için kullanılan bir kavramdır.

Canlılar; çevreye uyum sağlama ve üreme, kalıtım gibi ortak özelliklere sahip doğal varlıklar grubunun ve "yaşam"ın temel öğeleridir.

Canlı kelimesi dilimize ise şöyle geçmiştir:

Canlı sözcüğü Farsça'dan Türkçe'ye geçmiş olan "can" sözcüğünden türemiştir. "Can" yaşama, yaşam anlamındadır. Buna sahip olanlar ise canlıdır, yani "yaşayan"dır. Organizma ise araç/alet anlamındaki Yunanca "ὄργανον (organon)" sözcüğünden gelir.

             (Bu yazı şuradan alınmıştır:        http://tr.wikipedia.org/wiki/Canl%C4%B1  )